สิวที่ขึ้นบริเวณกรามและแนวขากรรไกรเป็นปัญหาที่หลายคนเจอแล้วรู้สึกว่า “เป็นๆ หายๆ ที่เดิม” ไม่เหมือนสิวบริเวณหน้าผากหรือแก้มที่มักหายแล้วหายเลย บทความนี้อธิบายว่าทำไมสิวถึงชอบขึ้นบริเวณนี้ ปัจจัยอะไรที่กระตุ้นโดยไม่รู้ตัว และเมื่อไหร่ที่ควรให้แพทย์ตรวจประเมิน
ทำไมสิวชอบขึ้นบริเวณกรามและแนวขากรรไกร
บริเวณกราม แนวขากรรไกร และลำคอส่วนบน เป็นตำแหน่งที่ต่อมไขมันตอบสนองต่อฮอร์โมนกลุ่มแอนโดรเจนได้ค่อนข้างไว เมื่อระดับฮอร์โมนในร่างกายแกว่ง ต่อมไขมันบริเวณนี้จะผลิตน้ำมันมากขึ้น ทำให้รูขุมขนอุดตันและเกิดการอักเสบตามมาได้ง่ายกว่าบริเวณอื่น
อีกเหตุผลหนึ่งคือบริเวณนี้เป็น “ขอบหน้า” ที่คนส่วนใหญ่มักล้างไม่ทั่วถึง ทั้งตอนล้างเครื่องสำอางและตอนล้างครีมกันแดด ทำให้มีคราบตกค้างสะสมโดยไม่รู้ตัว
ความเชื่อมโยงกับฮอร์โมนและความเครียด
สิวบริเวณกรามมักถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมน โดยเฉพาะในผู้หญิงที่สังเกตว่าสิวเห่อขึ้นเป็นรอบสัมพันธ์กับรอบเดือน หรือในช่วงที่พักผ่อนไม่เพียงพอต่อเนื่อง ส่วนความเครียดมีผลผ่านฮอร์โมนคอร์ติซอลที่กระตุ้นทั้งการทำงานของต่อมไขมันและกระบวนการอักเสบของผิว
หากสิวขึ้นบริเวณกรามร่วมกับอาการอื่น เช่น ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ขนขึ้นผิดปกติ หรือน้ำหนักเปลี่ยนแปลงชัดเจน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินว่ามีภาวะทางฮอร์โมนอื่นร่วมด้วยหรือไม่
พฤติกรรมที่กระตุ้นโดยไม่รู้ตัว
- เท้าคางหรือใช้มือดันกรามระหว่างทำงาน มือที่ไม่สะอาดสัมผัสผิวโดยตรงเป็นเวลานาน
- แนบโทรศัพท์กับใบหน้าเวลาคุยสาย โดยไม่ได้เช็ดหน้าจอเป็นประจำ
- ปลอกหมอนและผ้าเช็ดหน้าที่ไม่ได้เปลี่ยนบ่อยพอ โดยเฉพาะคนที่นอนตะแคงข้างเดิมประจำ
- สายหน้ากากอนามัยที่เสียดสีแนวขากรรไกรตลอดวัน ร่วมกับความอับชื้น
- ล้างครีมกันแดดหรือรองพื้นไม่ทั่วถึงบริเวณขอบหน้าและใต้คาง
- การแกะหรือบีบสิวบริเวณกราม ซึ่งเป็นจุดที่ผิวค่อนข้างหนาและอักเสบลึก
การดูแลเบื้องต้นที่ทำได้เอง
- ล้างหน้าด้วยผลิตภัณฑ์อ่อนโยนวันละ 2 ครั้ง โดยล้างให้ถึงแนวกรามและใต้คางทุกครั้ง
- เปลี่ยนปลอกหมอนอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง และเช็ดหน้าจอโทรศัพท์เป็นประจำ
- หลีกเลี่ยงการเท้าคางและการสัมผัสใบหน้าโดยไม่จำเป็น
- เลือกผลิตภัณฑ์บำรุงและกันแดดที่ระบุว่าไม่ก่อให้เกิดการอุดตัน (non-comedogenic)
- งดการบีบหรือแกะสิวเอง เพราะเสี่ยงต่อการอักเสบลึกและทิ้งรอย
- จัดการความเครียดและนอนหลับให้เพียงพอ ซึ่งมีผลต่อสมดุลฮอร์โมนในภาพรวม
เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาแพทย์
หากดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอแล้ว 6-8 สัปดาห์แต่สิวยังขึ้นซ้ำ มีตุ่มแดงเจ็บหรือก้อนใต้ผิวที่ไม่ยุบเอง หรือเริ่มเห็นรอยดำรอยแดงและผิวไม่เรียบตามมา นั่นเป็นสัญญาณว่าการดูแลด้วยตนเองอาจไม่เพียงพอ แพทย์ผิวหนังจะตรวจประเมินชนิดของสิว ความรุนแรง และปัจจัยกระตุ้นเฉพาะบุคคล เพื่อวางแนวทางดูแลที่เหมาะสมกับสภาพผิวของแต่ละคน
สิวบริเวณกรามและแนวขากรรไกรมักเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน เพราะต่อมไขมันบริเวณนี้ตอบสนองต่อฮอร์โมนกลุ่มแอนโดรเจนได้ไว นอกจากนี้ยังมีปัจจัยกระตุ้นจากพฤติกรรมประจำวัน เช่น การเท้าคาง การแนบโทรศัพท์กับใบหน้า ปลอกหมอนที่ไม่ได้เปลี่ยนบ่อย หรือคราบครีมกันแดดและเครื่องสำอางที่ล้างออกไม่หมดบริเวณขอบหน้า
การขึ้นข้างเดียวมักชี้ไปที่ปัจจัยภายนอกที่สัมผัสเฉพาะด้านนั้น เช่น ด้านที่นอนตะแคงประจำ ด้านที่ถือโทรศัพท์ หรือด้านที่สายหน้ากากอนามัยเสียดสี หากปรับพฤติกรรมแล้วยังขึ้นซ้ำที่เดิมต่อเนื่องหลายเดือน หรือมีลักษณะเป็นก้อนแข็งใต้ผิว ควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจประเมินเพื่อแยกจากภาวะผิวหนังอื่น
มีความเกี่ยวข้องกันในระดับหนึ่ง เพราะความเครียดกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล ซึ่งมีผลต่อการทำงานของต่อมไขมันและการอักเสบของผิว ความเครียดยังมักมาพร้อมการนอนน้อยและพฤติกรรมแกะเกาใบหน้าโดยไม่รู้ตัว ซึ่งซ้ำเติมปัญหาสิวได้อีกทาง
ควรพบแพทย์เมื่อสิวเป็นตุ่มแดงเจ็บหรือเป็นก้อนใต้ผิวที่ไม่ยุบใน 1-2 สัปดาห์ ขึ้นซ้ำที่เดิมเป็นรอบต่อเนื่องหลายเดือน เริ่มทิ้งรอยดำรอยแดงหรือรอยบุ๋ม หรือดูแลด้วยตนเองมาแล้ว 6-8 สัปดาห์แต่ไม่ดีขึ้น เพื่อให้แพทย์ประเมินสาเหตุและวางแนวทางที่เหมาะกับสภาพผิวแต่ละบุคคล
อ่านเพิ่มเติม
- สิวที่คาง เกิดจากอะไร ต่างจากสิวฮอร์โมนทั่วไปไหม
- สิวฮอร์โมน คืออะไร ต่างจากสิวทั่วไปอย่างไร
- สิวจากความเครียด มีจริงไหม เกิดขึ้นได้อย่างไร
- สิวมีกี่ประเภท แยกยังไง รวมสิวทุกชนิดในที่เดียว
หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์ก่อนเข้ารับบริการ
บทความนี้ตรวจสอบความถูกต้องโดยแพทย์ประจำ About Skin Clinic: พญ.ณัฐชา จารุเรืองพงศ์ (เลขที่ใบประกอบเวชกรรม 49624) และ นพ.วิธวินท์ ไพศาขมาศ (เลขที่ใบประกอบเวชกรรม 58065)
หากคุณกำลังมองหาการรักษา About Skin Clinic พร้อมให้คำปรึกษาโดยแพทย์ เพื่อวางแผนที่เหมาะกับคุณโดยเฉพาะ ปรึกษาแพทย์ได้ที่:
About Skin Clinic Phetkasem (เพชรเกษม 81)
โทร. 061-664-6962 Line: @aboutskinclinic
Location: Google Map สาขาเพชรเกษม 81
About Skin Clinic Bangna (บางนา (Bizzo Mall))
โทร. 061-642-2656 Line: @aboutskinclinic-bn
Location: Google Map สาขาบางนา (Bizzo Mall)
About Skin Clinic Krungthepkreetha (กรุงเทพกรีฑา)
โทร. 061-642-2356 Line: @aboutskinclinic.kt
Location: Google Map สาขากรุงเทพกรีฑา
สนใจอ่านบทความอื่นๆ ของ About Skin Clinic เพิ่มเติม

Leave a reply